သင့္ email အတြက္ သတိျပဳစရာေလး

ကၽြန္ေတာ္ ျပန္မွတ္မိေသးတယ္။ ဟိုးအရင္က ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ပထမဦးဆံုး email account ရတုန္းကေပါ့ AOL ကိုစသံုး ခဲ့တာ စသံုးခါစမွာပဲ AOL ကေန ကံစမ္းမဲ ေပါက္ခဲ့့ပါတယ္။ ေပ်ာ္လို႕ မဆံုးဘူးေပါ့ ေန႕ခ်င္းညခ်င္း သေဌးၾကီး တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာမဲ့ အတိုင္း စိတ္ကူးေတြယဥ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေတြးေတာခဲ့တယ္။ ဘာမွ ေတြးေတာ မေနေတာ့ဘူး ကံစမ္းမဲ ေပါက္တယ္ဆိုတဲ့ mail ကို ဖြင့္ဖတ္ၿပီး form ေတြကို ျဖည့္လုိက္တယ္။ Submit ႏွိပ္ၿပီးသိပ္ မၾကာခင္မွာ ကၽြန္ေတာ့္ PC crash ျဖစ္ၿပီး restart က်သြားတယ္။ သိပ္မၾကာ ခင္မွာပဲ ကၽြန္ေတာ့္ mail ထဲကို spam mail ေတြ ေထာင္ခ်ီၿပီး ေရာက္လာ ပါေလေရာ...။ ကၽြန္ေတာ္ ဒီ spam ေတြကို အခ်ိန္ ေတာ္ေတာ္ ေျဖရွင္းလိုက္ ရတယ္။ ဒီလို ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့ရလဲ ျပန္စဥ္းစား ၾကည့္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ဗဟုသုတ နည္းခဲ့လို႕ ဆိုမမွား ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ ဒီအေၾကာင္း အရာေတြနဲ႕ ပါတ္သတ္လို႕ အခ်ိန္ယူ ေလ့လာၿပီး email security အေၾကာင္းကို ျပန္ၿပီး ေရးခ်ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သင္ဟာ email security အေၾကာင္းကို နားလည္ၿပီးသား ဆိုရင္ေတာ့ ရွည္လွ်ား လြန္းလွတဲ့ ဒီေဆာင္းပါးကို ေက်ာ္ၿပီး ဖတ္လုိက္ပါ။
1. Using just one email account.
Email စတင္ အသံုးျပဳ သူေတြဟာ သူတို႕ email address ကို အိမ္လိပ္စာ ပံုစံမ်ိဳး လို႕သတ္မွတ္ ထားပါတယ္။ ဒါဟာ မွားယြင္းေနပါတယ္။ Email ဆိုတာ သင့္အိမ္ကုိ၀င္ဖို႕ အတြက္ ေသာ့နဲ႕ တူပါတယ္။ အိမ္ေရွ႕ တံခါးတြက္ေရာ ေနာက္ေဖးတံခါးတြက္ေရာ ေသာ့တစ္ေခ်ာင္းထဲ သံုးမွာဆိုရင္ သင့္အိမ္ဟာ လံုျခံဳမယ္လို႕ သင္ထင္ပါသလား? ဒီလို သေဘာတရား ပါပဲ ကၽြန္ေတာ္ အၾကံေပးခ်င္တာကေတာ့ အနည္းဆံုး email account ကို သံုးခုေလာက္ အသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။ ဆိုလိုတဲ့ သေဘာကေတာ့ Google က အခမယ့္ ရႏိုင္တိုင္း အတိုင္းအဆ မရွိ account ေတြလုပ္ၿပီး သံုးေနဖို႕ မဆိုလိုပါဘူး။
သင့္ရဲ႕ ပထမ email account ဟာ အလုပ္အကိုင္ႏွင့္ ေငြေၾကးအတြက္ လုပ္ကိုင္ ရတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြမွာ ဆက္သြယ္ဖို႕ အတြက္ ထားသင့္ပါတယ္။ ဒီ email address ကို လူတိုင္းသိေအာင္ ေၾကာ္ျငာေနဖို႕ မလိုပါဘူး။ သင့္ရဲ႕ ဒုတိယ email account ကိုေတာ့ သင့္ကိုယ္ေရးကိုယ္တာေတြ အသံုးျပဳဖို႕အတြက္ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီ email address ကိုလဲ လူတိုင္းသိေအာင္ ေၾကာ္ျငာေနစရာ မလိုအပ္ပါဘူး။ သင္နဲ႕ ေန႕စဥ္ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေနတဲ့ အသိုင္းအ၀ိုင္း သိရံုေလာက္နဲ႕ လံုေလာက္ပါတယ္။ တတိယ email address ကေတာ့ newsletter ေတြ၊ သာမာန္ လံုျခံဳမႈသာ ရွိတဲ့ website ေတြမွာ register ျပဳလုပ္မႈေတြနဲ႕ သင့္ရဲ႕ blog တို႕ community အသံုး ျပဳမႈေတြအတြက္ သင္အသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။ ဒီလို mail account သံုးခုအတြက္ ပထမ ႏွင့္ ဒုတိယ တစ္ခုကို အာမခံခ်က္ သို႕မဟုတ္ ေငြေၾကးျဖင့္ ေပး၀ယ္ရေသာ email services မ်ိဳးမွ အသံုးျပဳ သင့္ၿပီး။ တတိယ mail account အတြက္ကေတာ့ အခမဲ့ ရႏိုင္တဲ့ Google တို႕ yahoo တို႕မွ အသံုးျပဳ ႏိုင္ပါတယ္။
2. Holding onto spammed-out accounts too long.
သင့္ရဲ တတိယ email account ထဲကို spam mail ေတြ ေသျခာေပါက ေရာက္လာပါလိမ့္မယ္။ သင့္ email account ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ spam mail ေတြကို အနည္းဆံုး ၆ လတစ္ၾကိမ္ ရွင္းလင္း ေပးသင့္ပါတယ္။
3. Not closing the browser after logging out
သင္ဟာ သင့္ရဲ႕ email account ေတြကို စာၾကည့္တိုက္ေတြ ဒါမွမဟုတ္ public access centre ေတြအသံုးျပဳတယ္ ဆိုရင္ Logout လုပ္႐ံုနဲ႕မၿပီးေသးပါဘူး။ တစ္ခ်ိဳ႕ web mail services ေတြဟာ သင့္ email address ကို ေဖာ္ျပေပးထားတတ္ပါတယ္။ Password ကိုေတာ့ ေဖာျပေပးျခင္း မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သင္ဟာ သင့္ email account ကို logout လုပ္ၿပီးတာနဲ႕ browser ကိုပါ ပိတ္ျပစ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါမွသာ သင့္ရဲ႕ email address အတြက္ စိတ္ခ်မႈ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
4. Forgetting to delete browser cache, history and passwords.
အရမ္းအေရးၾကီးတဲ့ အခ်က္လို႕ အမႊန္းတင္ပါရေစ။ Public access centre ေတြမွာ သင္ဟာ အသံုးျပဳတတ္သူဆိုရင္ေတာ့ အမွတ္မထင္ Forgetting password ကို ျပဳလုပ္ထား တတ္မိၿပီး သင့္ email ရဲ႕ password က်န္ခဲ့ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ browser မွာ ရွိေနတဲ့ cache ေတြ၊ history ေတြ နဲ႕ cookie ေတြကို ရွင္းလင္း ျပစ္ခဲ့ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ Browser မွာရွိေနတဲ့ cache ေတြ၊ history ေတြ နဲ႕ cookies ေတြကေန သင့္ရဲ႕ email account ကို hacker ေတြရရွိ သြားႏိုင္ပါတယ္။ How to delete browser cache, history, password and cookies ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္မွာ ေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။
5. Not using the Blind Carbon Copy (BCC) Option.
သင္ဟာ email တစ္ေစာင္ ေရးသားၿပီး သင့္သူငယ္ခ်င္းေတြကို ပို႕မယ္ဆုိပါစို႕ ဒီလိုပို႕တဲ့အခါမွာ CC ထက္ BCC ကို သံုးသင့္ပါတယ္။ BCC ဟာ မည္သူေတြကို mail ပို႕လုိက္တယ္ဆိုတာ တစ္ဦးခ်င္း ေဖာ္ျပေပးမႈ မရွိပါဘူး။ ဒါဟာ သင္ေရာ သင့္မိတ္ေဆြေတြ အတြက္ပါ အၾကိဳးရွိေစပါတယ္။ အကယ္၍ သင္ဟာ To မွာပဲ ပံုမွန္ တစ္ေစာင္ဆီ ေရးသားၿပီး တစ္ေယာက္ဆီ ပို႕မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကိစၥ မရွိပါဘူး။ BCC နဲ႕ မပို႕မိလို႕ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ဆိုးၾကိဳးကေတာ့ spammer ေတြဟာ သင္တို႕ထဲက တစ္ေယာက္ေယာက္ရဲ႕ email address ရလိုက္တာနဲ႕ အားလံုးရဲ႕ email address ကိုရသြားႏိုင္ပါတယ္။
6. Spamming as a result of forwarding email.
ဒီနည္းကေတာ့ spammer ေတြအၾကိဳက္ပါ။ Email ကို Fwd လုပ္တဲ့ လူေတြ ျမန္မာမွာ အမ်ားၾကီးပါ။ ဘာမဟုတ္တာကိုလဲ Fwd လုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းဟာ မွားယြင္းေနပါတယ္။ Fwd ဟာ သင့္ mail account ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ သင့္မိတ္ေဆြေတြရဲ႕ email address ေတြ အားလံုးကို အျခားတစ္ေယာက္က အလြယ္တစ္ကူ ရသြားႏိုင္ပါတယ္။ Fwd လုပ္ျခင္းဟာ သင့္ email address ကို ဂ႐ုမစုိက္ျခင္းထက္ပင္ ေက်ာ္လြန္ၿပီး အျခားသူမ်ားရဲ႕ email address ကိုပါ မထိေလးစား လုပ္ေနတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးျဖစ္ေနပါတယ္။
7. Don't check from unknown sender
ဘယ္သူ ဘယ္၀ါ ပို႕မွန္းမသိတဲ့ email ေတြကို မစစ္သင့္ပါဘူး။ အခုဆိုရင္ mouse over နဲ႕တင္ သင့္ရဲ႕ browser မွာရွိတဲ့ cookie ေတြကို hackerေတြက သိမ္းပိုက္ ႏိုင္ေနပါၿပီ။ ဘာမွန္းမသိတဲ့ link ေတြကိုလဲ click အရမ္း မလုပ္ဖို႕ လိုအပ္ပါေသးတယ္။ ဒါကေတာ့ သိပ္ေျပာဖို႕မလိုဘူး ထင္ပါတယ္။ Link ေတြကို click ေကာင္းမႈေၾကာင့္ Private cam ဟာ ေန႕ခ်င္းညခ်င္း ျမန္မာမွာ ေမႊေႏွာက္ သြားႏိုင္တာပါ။
ေဖာ္ျပပါ အခ်က္ေတြဟာ သင့္ရဲ႕ email security အတြက္ အၾကိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ကာကြယ္ျခင္းဟာ ကုသမႈထက္ ေကာင္းပါတယ္။ ဒီေန႕ ဒီလိုေခတ္မွာ email ဟာတန္ဖိုးရွိလာၿပီလို႕ ေျပာလုိ႕ရပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက ငါတို႕ account ထဲမွာ ဘာမွ အေရးၾကီးတာ မရွိဘူး ဆိုၿပီး ေပါ့ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ မွားပါတယ္။ သင့္အေပါင္းအသင္းေတြနဲ႕ သင့္ပါတ္၀န္းက်င္က email address ကို သင္သံုးေနတယ္ ဆိုတာ လက္ခံထားတဲ့အတြက္ မသမာသူေတြ လက္ထဲေရာက္သြားခဲ့ရင္ သင့္အေပါင္းအသင္းေတြေရာ သင့္အတြက္ေရာ ေကာင္းတာဆိုတာ ျဖစ္လာဖို႕ မရွိႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။

www.mysteryzillion.org မွ ကူးယူျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း